Sociaal-emotioneel leren

Heksensoep en helikopterouders

Het groene schoolplein als oefenplaats voor sociaal gedrag

Door Ger Luttels, zelf leerkracht en redacteur Kwintessens

Het groene schoolplein

Kleddernatte T-shirts, moddervegen op gezichtjes en rode schrammen op de armen. Zo kunnen onze kinderen eruitzien als schoolpleinen worden omgetoverd tot groene speelplaatsen. Tegels en stenen muurtjes maken plaats voor struiken, zand, boomstammen en waterpartijen. Kinderen leren meer en beter leren in een natuurlijke omgeving. Spieren worden geactiveerd, creativiteit wordt geprikkeld. Riviertjes worden aangelegd en meteen weer omgelegd en met bladeren wordt heksensoep gekookt. Op enkele honderden scholen in Nederland wordt dit recept inmiddels al toegepast onder de noemer ‘het groene schoolplein’.

“Spieren worden geactiveerd, creativiteit wordt geprikkeld.”

Beter leren na buitenspelen

De Petrusschool in Rijswijk heeft al een groen schoolplein, met o.a. moestuinen

De Petrusschool in Rijswijk heeft al een groen schoolplein, met o.a. een moestuin

Het is even wennen, voor de kinderen en de leerkrachten. Maar vooral voor ouders die niet happig zijn op vieze kleren of bang zijn voor uitglijders en valpartijen. Toch werkt het. Onderzoeken geven aan dat kinderen beter leren na het buitenspelen. Ze worden niet alleen fysiek actief, maar ook sociaal-emotioneel. Er moet onderhandeld worden over wie wanneer op welke boomstam mag klauteren en wie daarbij mag of zelfs moet helpen. En er is minder ruzie omdat kinderen er zelf onderling eerder uitkomen.

WAK-model

Het groene schoolplein past in een bredere ontwikkeling van meer risico’s durven nemen, niet te bang zijn en grotere zelfstandigheid in opvoeding en onderwijs. Kinderen moeten hun neus kunnen stoten en fouten mogen maken. Kinderen moeten, bijvoorbeeld in conflictsituaties, zelf leren ontdekken wat werkt: weglopen, aanpakken of knokken (WAK-model).

Het groene schoolplein

Bron: Anmec.nl

Ruzies, pijn, teleurstellingen: ook dat hoort allemaal bij het leven. En daarmee zul je moeten leren omgaan. Met helikopterouders die hun kind het liefst overal en tot in het extreme willen volgen en beschermen, zijn kinderen waarschijnlijk slechter af.
Heeft de pedagoog die roept ‘Gevaar is goed!’ dan gelijk? Och, ook een heksensoep wordt nooit zo heet gegeten als zij wordt opgediend.

Tip: SEL, sociaal-emotioneel leren als basis

Kinderen die sociaal-emotioneel goed in hun vel zitten gaan ook beter rekenen, lezen en schrijven. In het boek ‘SEL, sociaal-emotioneel leren als basis’ maakt gedragsdeskundige dr. Kees van Overveld aan de hand van concrete, herkenbare schoolsituaties duidelijk hoe je als team systematisch met SEL aan de slag kunt gaan. SEL werkt preventief en draagt bij aan een positieve en veilige sfeer op school. Ook het hierboven genoemde WAK-model wordt in dit boek beschreven en toegepast.

SEL

Het boek SEL is een aanrader voor alle leerkrachten in het basisonderwijs

Het boek van Kees van Overveld SEL. Sociaal-emotioneel leren als basis is verkrijgbaar in de webshop van Kwintessens voor € 19,95. Voor meer informatie klik hier

 

Deel viaTweet about this on TwitterShare on Facebook
Afscheid groep 8

Muziek in De Geheugenkliniek

Bij de afscheidsfilm voor groep 8 De Geheugenkliniek hoort natuurlijk filmmuziek. Gerard van Amstel is componist/arrangeur bij Uitgeverij Kwintessens en bedenkt en maakt de muziek. Hoe kwamen de muziekfragmenten voor deze afscheidsfilm tot stand? Lees het hieronder en beluister de muziekfragmenten hier.

Filmmuziek De Geheugenkliniek

Door Gerard van Amstel – Componist/arrangeur

Muziek bij De Geheugenkliniek

Gerard van Amstel aan het werk in zijn muziekstudio voor De Geheugenkliniek


Filmmuziek versterkt de emoties van de acteurs en de sfeer in de verschillende scènes van de film. Dat kan op verschillende manieren worden gedaan. Bij spannende scènes hoor je vaak lage lange noten of spetterende snelle brassklanken. Maar het werkt ook met heel weinig notenmateriaal. Een mooi voorbeeld van weinig noten is in de film’ Jaws’. Slechts twee noten maken het ontzettend spannend. Luister hier dat spannende muziekfragment.

“Filmmuziek versterkt de emoties van de acteurs”

Muziek afstemmen op scènes

Het maken van filmmuziek voor de afscheidsfilm De Geheugenkliniek was heel bijzonder. Er was immers geen beeld. Gelukkig geeft het script dan voldoende informatie om muziek te maken die past bij de scène die op dat moment gespeeld gaat worden. Alleen de timing wordt nog een dingetje. Je hebt namelijk geen idee hoe lang zo’n scène kan gaan duren. Iedereen interpreteert dat weer anders.

Eigen muziek?

Natuurlijk kun je er voor kiezen om eigen muziek te maken. Als er toevallig kinderen in de klas zitten die een instrument spelen dan is dat natuurlijk heel leuk. Of misschien kan de leerkracht of een ouder dit ook. Je kunt dan de  muziek precies zo lang maken als nodig is. De bijgeleverde muziek is natuurlijk zeer bruikbaar, maar kan ook een handleiding zijn voor eigen muziek. Je kunt natuurlijk ook andere bestaande muziek zoeken en er onder monteren.

Eenheid in De Geheugenkliniek

De muziek die ik gecomponeerd heb bij De Geheugenkliniek hoort natuurlijk bij deze specifieke afscheidsfilm voor groep 8. Natuurlijk verschillen ze qua sfeer, maar er is wel gestreefd naar eenheid. Dat geeft dan ook weer de nodige rust. Filmmuziek moet sfeer versterken, maar mag absoluut niet overheersen. Het ondersteunt het geheel. Aan het eind van de film is ook nog een slotlied geschreven. Deze muziek is ook weer een eenheid met de rest van de muziek: het is in dezelfde stijl gemaakt.

“Filmmuziek moet sfeer versterken, maar mag absoluut niet overheersen.”

Resultaat afscheidsfilm

Muziek uit De Geheugenkliniek

Op www.degeheugenkliniek.nl kun je alle fragmenten luisteren en als MP3 downloaden

Ik ben als componist erg nieuwsgierig naar de verschillende resultaten.  Sturen jullie je films naar ons? Dat kan naar nieuws@kwintessens.nl of upload hem na de afscheidsavond op Youtube.

Heel veel plezier met het maken van De Geheugenkliniek!

Gerard van Amstel
Componist/arrangeur

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Deel viaTweet about this on TwitterShare on Facebook
In de klas

Spanning rond de Cito-toets

Cito-toets: de waarheid over heroverweging

Door Paul Bergman, beheerder BureauBijles.nl en voormalig intern begeleider/ remedial teacher

Met de verplaatsing van de Cito-toets van februari naar april zou de score van de Cito-toets minder bepalend zijn voor het vervolgonderwijs. De onderbouwde visie van de leerkracht en intern begeleider zouden daarbij weer leidend zijn. Maar hoe zit het nu echt?

Het schooladvies en de Cito-toets

Cito-toets voorbereidenZo aan het einde van het jaar (november, december) begint het schooladvies voor een leerling vorm te krijgen. De leerkracht van groep 8 overlegt met de leerkracht van groep 7, vaak ook nog met de intern begeleider en vormt een advies voor een leerling. Er wordt gekeken naar werkhouding, de scores van Cito-toetsen conform het leerlingvolgsysteem, methodetoetsen, de Entreetoets in groep 7 en zaken als huiswerkattitude, werkverzorging, motivatie. Zo vormt zich een advies: van vmbo basis tot vwo gymnasium. Dit advies wordt aan ouders en leerlingen medegedeeld en deze kunnen vervolgens op zoek naar een passende middelbare school.

In principe is er weinig discussie over het schooladvies. De basisschool heeft de touwtjes in handen en bepaalt. In sommige gevallen wordt een advies samen met ouders bepaald, bijvoorbeeld wanneer de school zelf twijfelt. Maar in verreweg de meeste gevallen bepaalt de basisschool het schooladvies en neemt de middelbare school dat aan. Het is dus zinloos om met een vmbo-advies een kind aan te melden voor een havo-klas.

Bescherming van kinderen

De Cito Eindtoets – of eigenlijk: de centrale eindtoets, want Cito is niet meer de enige eindtoets op de markt – heeft in het schooladvies niets meer in de pap te brokkelen. Daarmee was het idee dat kinderen beschermd zouden tegen de toetsterreur. De Cito-score wordt niet meer meegenomen in het schooladvies.
Maar in de praktijk pakt het toch anders uit. Trainen voor een Cito-toets kan nog zinvol zijn, zeker als er gekeken wordt naar de heroverweging.

Heroverweging van het schooladvies

Wanneer een kind bijvoorbeeld vmbo-advies krijgt en ouders het daar niet mee eens zijn, kan een hogere Cito-score alsnog leiden tot een hogere plaatsing in het voortgezet onderwijs. Want wanneer een kind met een vmbo-advies toch echt havo-niveau scoort op de Cito-toets, kan door de basisschool het advies heroverwogen worden.
Kinderen zijn al aangemeld en aangenomen op het vervolgonderwijs, maar intern kunnen zij nog wisselen van klas. Zo kan een vmbo-leerling alsnog naar een havo-klas gaan. Andersom gebeurt het eigenlijk niet (een lagere Cito-score dan het schooladvies leidt niet tot heroverweging).

Waar doe je verstandig aan?

Heroverweging CitoWat is nu verstandig: wel of niet oefenen voor de Cito-toets, wel of niet trainen en zorgen voor een hogere score? Het ligt een beetje aan de situatie en aan het kind. Natuurlijk kunnen scholen het – om wat voor reden dan ook – verkeerd zien of inschatten. Bijvoorbeeld als een kind nog maar kort op school zit, zijn scholen vaak erg voorzichtig in hun advies en zetten ze liever wat lager in. Op die manier proberen ze te voorkomen dat een kind te hoog geplaatst wordt.

Helaas wordt er veel misbruik gemaakt van oefenmateriaal voor de Cito-toets. Ouders hebben het idee dat kinderen met een heroverweging alsnog een hoger niveau kunnen krijgen. Wanneer de basisschool hierin meegaat (wat zeker niet altijd het geval is) zal dat ertoe leiden dat een leerling die altijd vmbo heeft laten zien, toch in een havo-klas wordt geplaatst. Het gevolg daarvan laat zich raden: de leerling heeft heel hard geoefend om te pieken op één moment en kan dat nauwelijks volhouden.

Traumatisch

Havo is te hoog gegrepen en binnen een paar maanden besluit de middelbare school het kind alsnog terug te zetten in het vmbo. Dat kan voor kinderen traumatisch zijn. Ze moeten afscheid nemen van hun klas, maar hebben ook het gevoel van “falen”. Spijtig genoeg zien veel ouders dat niet in.
Oefenen voor de Cito-toets is echter niet slecht, mits je er de goede motieven voor gebruikt. Zo is bekend dat de vraagstelling op Cito-toetsen en andere eindtoetsen anders is dan wat kinderen gewend zijn op school. Er zitten veel redactiesommen (verhaaltjessommen) in deze toetsen, terwijl kinderen kale sommen gewend zijn. Ze moeten dus begrijpend kunnen lezen om de juiste som uit een opgave te halen.

Al dat soort zaken kunnen reden zijn om van tevoren een Cito-toets in te kijken. Het voorkomt stress en spanningen bij kinderen als ze weten wat er gaat gebeuren. Echter, oefenen om een heroverweging af te dwingen bij de basisschool, zal uiteindelijk een kind niet gelukkiger maken.

Natuurlijke groei

Veel beter is het om als ouder de natuurlijke groei van kinderen af te wachten. Het Nederlandse onderwijssysteem zit heel mooi in elkaar. Zo mooi dat je vanuit vmbo basis alsnog de universiteit zou kunnen bezoeken. Je doet er dan misschien een paar jaar langer over, maar komt er wel doordat je er zelf aan toe bent en voor leert.
Het zou mooi zijn als die natuurlijke groei wat meer onder de aandacht wordt gebracht, want dat is waar kinderen het uiteindelijk van moeten hebben.

Hoger schoolniveau?Cito-toets onder de loep

Het oefenen van de Cito kan nog steeds helpen om een hoger schoolniveau te verkrijgen. Niet meer binnen het door de basisschool af te geven schooladvies, maar wel door middel van de heroverweging. Bekijk deze pagina voor meer informatie rondom de Cito.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Deel viaTweet about this on TwitterShare on Facebook
Sociaal-emotioneel leren

Het Geheime Leven van 4-jarigen

Door Joke Bouwman – relatiebeheerder

Hebt u het programma al gezien? Het kan bijna niet missen!

Het Geheime Leven van 4-jarigen Bron: www.eo.nl

Leefwereld van 4-jarigen onder de loep. Bron: EO

Het EO-programma Het Geheime Leven van 4-jarigen gonst rond in Nederland. Niet alleen onder ouders en in het onderwijs: ook op LINDA. nieuws en Facebook worden de grappigste fragmenten gedeeld. Het is dan ook een heerlijk programma om naar te kijken! In een persbericht zegt de EO er zelf het volgende over:

‘Het leven van kleuters zit vol verrassingen. Hoe vinden ze hun plek, hoe sluiten ze vriendschappen, hoe bereiken ze hun doelen en gaan ze om met teleurstellingen?’

Sociaal-emotioneel leren

Het is niet alleen vermakelijk om naar te kijken, het laat ook zien hoe belangrijk en leerzaam spelen is. Kleuterplein en Schatkist ten spijt; bij kleuters gaat het óók om sociaal-emotioneel leren. Ontwikkkelingspsycholoog Steven Pont legt bij de beelden uit hoe bepalend de leerervaringen zijn voor het latere leven van deze kleuters voor samenwerken, zelfmanagement, het oplossen van conflicten en ga zo maar door.

Kortom, het gaat over Kwink. Want Kwink is dé lesmethode op het gebied van sociaal-emotioneel leren voor kinderen.

Kijken dus vanavond!

 

Het Geheime Leven van 4-jarigen, maandagavond NPO 1 , 22.05 uur

De eerste 3 afleveringen gemist? Ze zijn beslist de moeite van het terugkijken waard! Bekijk de afleveringen hier: Uitzending gemist NPO.

Steven Pont en Minchenu Maduro analyseren het gedrag in Het Geheime Leven van 4-jarigen

Ontwikkelingspsycholoog Steven Pont en pedagoog Minchenu Maduro. Bron: EO

 

Bewaren

Bewaren

Deel viaTweet about this on TwitterShare on Facebook
Diversen

Niets is onmogelijk

Door Erik Idema – uitgever

valentijnsdag hart

Mijn vrouw had zowaar een Valentijnsontbijt geregeld, compleet met verse jus, een eitje en van die kleine hartjes op tafel die je de hele week nog overal terugvindt, omdat de kinderen ontdekten dat je ze ook leuk weg kunt schieten. Zeer romantisch natuurlijk. Buiten smolt de sneeuw ook nog, er brak een zonnetje door en ik begon al bijna weer aan de lente te denken. Totdat ik op kantoor kwam.

Kerst op Valentijnsdag

Op mijn bureau een opmaakproef van een nieuw boek met het Bijbelse kerstverhaal. In mijn mailbox de schetsen van een prentenboek-in-wording over Prins Keurig die het paleis inricht voor het kerstfeest. En in mijn agenda een vergadering over het nieuwe kerstproject van Kind op Zondag. Zo wordt het een beetje Kerst op Valentijnsdag!

‘Niets onmogelijk’

In het kerstproject voor de kerken gaan we komend jaar verhalen lezen over de profeet Jesaja. Hij leefde in een tijd van politieke onrust en oorlogsgeweld. Maar hij durfde te geloven in vrede en een nieuw begin. ‘Niets is onmogelijk’ is het thema dat we bij deze verhalen gekozen hebben. En eigenlijk hoeven we die hoop ook niet te bewaren voor Kerst! Die oude profetische woorden over recht, vrede en geluk zijn ook vandaag weer zeer actueel.

Toen ik aan het eind van de dag thuis kwam, was mijn oudste dochter bezig met kaarsen die op tafel moesten staan. ‘Dat hoort bij vandaag,’ vond ze. Ik was het er helemaal mee eens. ‘Vier kaarsen zullen branden’, dacht ik meteen. O nee, dat is pas in december. Of toch niet? Niets is onmogelijk!

Bewaren

Bewaren

Deel viaTweet about this on TwitterShare on Facebook